WOJEWÓDZKI ZWIĄZEK PSZCZELARZY

Aktualności maj - czerwiec 2007


  1. Sztandar dla Koła Pszczelarzy w Biskupcu.
  2. Realizacja leczenia rodzin chorych na warrozę oraz zakupów matek pszczelich i odkładów.
  3. Odbyły się uroczystości w Kole Pszczelarzy w Suszu z okazji 50-lecia jego działalności.
  4. Zapraszamy do udziału w kolejnym Wojewódzkim Święcie Pszczelarzy w Iławie.
  5. Wybieramy się uczestniczyć w 26. Ogólnopolskich Dniach Pszczelarza w Sielinku k/Poznania.
  6. Komunikat ze spotkania w Krynicy-Kamiannej.
  7. Trwają przygotowania do II odbycia Wojewódzkiego Forum PszczelarskiegoTrwają przygotowania do II odbycia Wojewódzkiego Forum Pszczelarskiego.
  8. Każdy pszczelarz jest producentem żywności.

1. Sztandar dla Koła Pszczelarzy w Biskupcu

Kolejne koło w naszej organizacji szczyci się posiadaniem sztandaru. 3 maja br miała w Biskupcu miejsce okazała uroczystość, podczas której sztandar wykonany w oparciu o wpłaty członków Koła i sponsorów przyjął od pani Elżbiety Samorajczyk - burmistrza Biskupca Prezes Koła - kol. Wiesław Różański, który przekazał go pod troskliwą opiekę pocztowi sztandarowemu. Po poświęceniu sztandaru podczas uroczystej Mszy Świętej w kościele pw. Św.Jana z udziałem pocztu ze sztandarem WZP oraz pocztów ze sztandarami kół pszczelarzy w Iławie, Rynie i Olsztynie, pszczelarze oraz zaproszeni goście przemaszerowali z orkiestrą na plac Amfiteatru. Otwarcia uroczystości dokonał kol. Wasyl Pliszka a wiceprezes WZP w Olsztynie kol.R.Madejczyk wręczył Złotą Odznakę PZP kol.kol.: Stanisławowi Smosarskiemu, Wiesławowi Różańskiemu, Franciszkowi Borczakowi oraz Wasylowi Pliszce. Srebrną Odznakę PZP otrzymał kol. Czesław Aszkiełowicz, a Brązową - kol.kol. Jan Romać i Adam Pawełkiewicz. Pozostali członkowie Koła otrzymali dyplomy okolicznościowe. Gratulacje i życzenia członkom Koła złożyli w swoich wystąpieniach: kol. Ryszard Madejczyk - wiceprezes WZP pod nieobecność prezesa WZP uczestniczącego w tym samym czasie w Międzynarodowej Konferencji Pszczelarskiej zorganizowanej przez PZP w Krynicy i Kamiannej, pani Urszula Pasławska - Wicemarszałek Sejmiku Województwa Wamińsko-Mazurskiego, pan Jacek Mrozek - Wicewojewoda Warmińsko-Mazurski, pan Jan Maścianica - Wicestarosta Powiatu Olsztyńskiego, kol. Jerzy Paukszto - prezes Koła w Reszlu oraz Burmistrz Biskupca - pani Elżbieta Samorajczyk, która przyjęła Patronat Honorowy nad całą uroczystością. Po uroczystym koncercie odbyło się owocne dla wszystkich spotkanie integracyjne.

do góry

2. Realizacja leczenia rodzin chorych na warrozę oraz zakupów matek pszczelich i odkładów

W odpowiedzi na skierowaną przez Zarząd WZP do Zarządów Kół prośbę o zebranie i wpłacenie przez Koła kwot odpowiadających ostatecznym decyzjom pszczelarzy w zakresie rodzaju i ilości leków potrzebnych do leczenia posiadanych przez poszczególnych pszczelarzy rodzin pszczelich w ramach ustalonego dla danego koła limitu środków na ten cel, wpłynęły do Biura WZP stosowne listy a na konto WZP odpowiadające im wpłaty. Ku zaskoczeniu Zarządu poszczególne Koła nie wykorzystały w pełni dostępnych limitów, wskutek czego okazało się, że na zakup leków w WZP wydamy o kilkadziesiąt tysięcy złotych mniej niż przydzieliła nam ARR w ramach podpisanej umowy, która objęła przecież tylko 79 % zgłoszonej w projekcie kwoty.

W takiej sytuacji pracownicy biura WZP i członkowie Zarządu WZP nawiązali bezpośrednie kontakty z prezesami poszczególnych kół a szczególnie tych, które wcale nie zgłaszały chęci korzystania z możliwości dofinansowania leczenia pszczół. Efekt tych poczynań jest nieznaczny, gdyż pozwoliło to zwiększyć wykorzystanie środków jedynie o niewielką kwotę.

Dokonane przez Biuro WZP ostateczne potwierdzenie ilości zapotrzebowanych leków do realizacji przez gabinet OLWET-u obsługujący naszych członków zamyka możliwość większego wykorzystania przyznanej w umowie kwoty na ten cel.

Minął już półmetek realizacji naszego zapotrzebowania w zakresie nabywania matek pszczelich, rodzin i odkładów. Biuro WZP oczekuje na wszelkie sygnały o jakichkolwiek problemach w tym zakresie. Pamiętać jednak trzeba, że ze strony pszczelarza powinien być nawiązany telefoniczny kontakt z dostawcą, do którego złożone zostało zamówienie za pośrednictwem WZP.

Ponieważ trudno wykluczyć pojedyncze przypadki rezygnacji któregoś z pszczelarzy z zamówionego wcześniej i opłaconego odkładu lub matki pszczelej biuro WZP oczekuje na telefony od osób zainteresowanych nieplanowanymi wcześniej zakupami - być może coś jeszcze będzie można wykorzystać.

Aby uniknąć ewentualnych nieporozumień warto podkreślić, że wszelkie faktury za zrealizowane zamówienia wystawiane są przez producentów na adres WZP i w razie omyłkowego dotarcia ich do pszczelarzy należy bezzwłocznie przesłać je do biura WZP, gdyż tylko po opłaceniu faktur przelewem z konta WZP i ujęciu ich w ogólnym zestawieniu, objęte nimi zakupy będę włączone do realizowanej umowy i ujęte we wniosku o dofinansowanie z ARR. Ewentualne koszty przesyłki uwzględnione w fakturach w pełni obciążają odbiorców.

do góry

3. Odbyły się uroczystości w Kole Pszczelarzy w Suszu z okazji 50-lecia jego działalności

W ramach dorocznych Dni Susza 30.czerwca br. odbyły się w Suszu uroczystości związane z jubileuszem 50-lecia działalności tego koła. Po Mszy Świętej w intencji pszczelarzy w kościele pw. Świętej Rozalii nastąpił przemarsz kolumny pszczelarzy ze sztandarem WZP, Koła w Suszu, Iławie i Olsztynie do sceny na plaży nad jeziorem, gdzie miały miejsce okolicznościowe wystąpienia, przekazano pisma gratulacyjne Prezydenta PZP oraz Prezesa WZP a także wręczone zostały odznaki i dyplomy. Złotą Odznakę PZP otrzymali Koledzy Jan Samoszuk i Bogusław Zdzichowski; Srebrną odznakę PZP wręczono burmistrzowi Susza panu Janowi Sadowskiemu oraz kol. Janowi Baranikowi, Wojciechowi Sulkowskiemu, Emilii Szczurko i Michałowi Kosopudowi a Brązową kol. Zenonowi Gerynowiczowi, Stanisław Gapyszowi, Piotrowi Januszewskiemu, Zdzisławowi Juchniewiczowi, Edmundowi Kozikowskiemu i Rozalii Nadolskiej Wieloletni Prezes Koła w Suszu - kol. Piotr Kozak posiadający wcześniej otrzymane odznaczenia PZP tym razem otrzymał specjalny Dyplom PZP, zaś wszyscy członkowie Koła Dyplomy okolicznościowe WZP.

Odznaczony Srebrną Odznaką PZP burmistrz miasta Susza - pan Jan Sadowski - przekazał Kołu okolicznościowy list i atrakcyjne upominki. W dalszej części obchodów jubileuszu suscy pszczelarze i przybyli goście udali się do siedziby Koła zlokalizowanej we własnym Skansenie Pszczelarskim. Był to dobry czas na wspólny posiłek, zapoznanie się z historią i dorobkiem Koła oraz wymianę doświadczeń. Zaproszeni goście zwiedzili też pawilon inhalacyjny kol. Piotra Kozaka a potem również jego pasiekę.

do góry

4. Zapraszamy do udziału w kolejnym Wojewódzkim Święcie Pszczelarzy w Iławie

Po raz kolejny pszczelarze z Koła w Iławie podjęli trud zorganizowania atrakcyjnego spotkania członków naszego Związku a jednocześnie promowania pszczelarstwa i produktów pszczelich wśród mieszkańców oraz letnich gości z całej Polski. Program Święta Pszczelarzy w dniu 22 lipca br. przewiduje:

  • 11.50 - zbiórka pocztów sztandarowych i uczestników uroczystości przy Kościele pw. Narodzenia NMP w Iławie
  • 12.00 - Msza Święta
  • 13.00 - przemarsz pocztów ze sztandarami i uczestników z kapelą do Amfiteatru na skwer Jana Pawła II
  • 13.30 - spotkanie pszczelarzy z władzami, odznaczenia, wystąpienia Gości, grochówka wojskowa Starosty Iławskiego dla uczestników
  • 14.30 - wyjazd do pasieki w Szczepkowie - warsztaty pszczelarskie (pokaz wykonywania odkładów i poddawania matek - mgr Maria Wilde)
  • 16.00 - rewia Zespołów Pieśni i Tańca z różnych kontynentów w Amfiteatrze.

Do udziału zaprosiliśmy Wojewodę Warmińskiego i Marszałka Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz Prezesa Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, a także zainteresowanych parlamentarzystów.

Zarząd WZP zaprasza również pszczelarzy z naszych kół terenowych oraz poczty sztandarowe ze sztandarami, oferując możliwość bezpłatnego skorzystania z autokarowego transportu z Olsztyna do Iławy. Zarówno przygotowanie poczęstunku jak i miejsc w autokarze (-rach) wymaga wcześniejszej znajomości liczby osób, które będą z tych możliwości korzystać (planowany odjazd z Olsztyna o godz.10-tej - ul.Kopernika obok Starostwa przy placu Bema). Dlatego prośba do Prezesów Kół - proszę do 15 lipca przekazać do biura WZP albo bezpośrednio kol.R.Madejczykowi w biurze WZP lub wieczorem pod tel. 089-526-02-95 liczbę osób jakie wezmą udział w imprezie. Zarząd WZP liczy na szerokie rozpropagowanie przez Zarządy Kół tego spotkanie we wszystkich kołach i mobilizację członków do licznego uczestnictwa.

do góry

5. Wybieramy się uczestniczyć w 26. Ogólnopolskich Dniach Pszczelarza w Sielinku k/Poznania.

Kontynuując tradycję kilku ostatnich lat, także w tym roku chcemy udać się w zorganizowanej grupie na Ogólnopolskie Dni Pszczelarza w dniach 14-16.09.br. Zgodnie z komunikatem organizatorów koszt uczestnictwa wynosi 210 zł od osoby, jeśli wpłata będzie wniesiona wcześniej. Kontakt z Organizatorami nawiązał kol.R.Madejczyk - wiceprezes WZP, który ustalił, że tylko w przypadku szybkiego wniesienia opłaty istnieje szansa na zakwaterowanie całej grupy w Sielinku (jest tylko 84 miejsca), gdyż reszta miejsc noclegowych będzie zapewniona w Poznaniu (wyżywienie w Sielinku). Oznacza to, że konieczne jest szybkie podejmowanie decyzji i dokonywanie wpłat na konto WZP w terminie do dnia 25 lipca br. Koszt autokaru zostanie dofinansowany ze środków WZP - liczba miejsc ograniczona (decyduje kolejność zgłoszeń i wpłat). Program wyjazdu obejmuje także zwiedzanie pasiek i inne atrakcje.

do góry

6. Komunikat ze spotkania w Krynicy-Kamiannej

W dniach 4-5.05.2007 r. odbyła się w Kamiannej i Krynicy Konferencja przedstawicieli organizacji pszczelarskich z Czech, Słowacji i Polski przy udziale pracowników naukowych z Niemiec i Polski. Tematem Konferencji były następujące problemy:

  • importu tanich miodów o obniżonej jakości,
  • niskich standardów jakości miodu w dyrektywie UE,
  • obecności przetrwalników zgnilca amerykańskiego w miodach importowanych,
  • zaopatrzenia pszczelarzy w tańszy cukier na paszę dla pszczół,
  • braku systemu wsparcia pszczelarzy z tytułu zapylania roślin uprawnych i dziko-rosnących,
  • stanu zdrowia pszczół w zakresie zwalczania warrozy i zgnilca amerykańskiego.

W celu rozwiązania powyższych problemów uczestnicy Konferencji proponują:

  • wprowadzenie dopłat bezpośrednich do każdej rodziny pszczelej,
  • utworzenie Krajowych Funduszy Wsparcia Pszczelarstwa ze środków powstałych z tytułu opłat odprowadzanych od każdej tony nasion roślin oleistych wyprodukowanych na obszarze UE oraz importowanych z krajów trzecich,
  • wprowadzenie miodów pozyskiwanych od pszczół na obszarze UE na listę produktów wrażliwych, co zaskutkuje ustaleniem ceny minimalnej przy imporcie spoza obszaru UE,
  • zaostrzenie wymagań jakościowych na miód w dyrektywie UE w zakresie wskaźni-ków naturalnego pochodzenia miodu (HMF, liczba diastazowa, flawonoidy itd.) i obecności substancji falsyfikujących,
  • z uwagi na prozdrowotne właściwości miodu wprowadzenie zakazu mieszania mio-dów przeznaczonych do bezpośredniej konsumpcji,
  • obowiązkowe podawanie na etykiecie kraju pozyskania miodu od pszczół,
  • wprowadzenie obowiązku badania miodów importowanych na obecność przetrwal- ników zgnilca amerykańskiego (Paenibacillus larvae larvae),
  • pełną realizację zaopatrzenia pszczelarzy w tańszy cukier dla pszczół zgodnie z dyrektywą z 2006 roku,
  • wprowadzenie ogólnoeuropejskiego systemu kontroli zgnilca amerykańskiego w oparciu o badania miodu na zawartość przetrwalników zgnilca amerykańskiego,
  • dofinansowanie przez UE badań nad nowymi lekami i metodami zwalczania Varroa destructor,
  • wprowadzenie obowiązku bieżącego badania oporności Varroa destructor na akarycydy w przypadku masowego zastosowania tych substancji.

Uczestnicy Konferencji dla zapewnienia realizacji proponowanych rozwiązań postulują bliską współpracę wszystkich związków pszczelarskich z krajów członkowskich Unii Europejskiej.

do góry

7. Trwają przygotowania do II odbycia Wojewódzkiego Forum Pszczelarskiego

8 maja 2002 roku odbyło się organizowane przy współudziale Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej oraz Katedry Pszczelnictwa UW-M pod patronatem Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Wojewody Warmińsko-Mazurskiego I Wojewódzkie Forum Pszczelarskie. Jego plonem było sformułowanie wniosków, których realizacja miała zapewnić istotny postęp w funkcjonowaniu i rozwoju pszczelarstwa na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego.

Po upływie 5 lat od w/w spotkania chcemy dokonać aktualnego przeglądu sytuacji, aby ocenić w jakim stopniu udało się zrealizować wnioskowane działania oraz wskazać, co w dalszej perspektywie wymaga szczególnej troski w celu powstrzymania występującego regresu tej branży oraz zapewnienia jej realnych warunków do niezbędnego rozwoju.

Planowany porządek merytorycznej części Forum obejmuje:

  • Przegląd realizacji wniosków z I Forum Pszczelarskiego,
  • Wielkość areału uprawianych roślin entomofilnych na obszarze gmin woj.warmińsko-mazurskiego w ostatnich latach,
  • Zasobność pożytkową obszarów leśnych w woj.warmińsko-mazurskim,
  • Napszczelenie obszaru poszczególnych gmin i powiatów na obszarze woj. warmińsko-mazurskiego.
  • Potrzeby i możliwości zapylenia przez pszczoły roślin entomofilnych oraz wykorzystanie istniejących zasobów nektarowo-pyłkowych w województwie warmińsko-mazurskim.

Dyskusja i wystąpienia Gości.

Przyjęcie roboczej wersji wniosków do realizacji.

Planowany termin Forum - 12 października 2007 r.

do góry

8. Każdy pszczelarz jest producentem żywności

(tekst opublikowany w Bieżących Informacjach W-MODR w Olsztynie, Nr 6 s.39-40)

Obok producentów i przetwórców mleka czy rolników sprzedających konsumentom produkowane w swoim gospodarstwie jaja kurze albo mięso zwierząt gospodarskich lub drobiu, także pszczelarze produkujący i sprzedający konsumentom końcowym nieprzetworzone produkty pszczele objęci są regulacjami Ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.2006r. Nr 17, poz.127) a szczególnie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz.U.2007 r. Nr 5, poz.38).

Ponieważ określenie „produkcja” oznacza co najmniej jedną z takich czynności jak: pozyskiwanie, chów, wytwarzanie, oczyszczanie, rozbiór, przetwarzanie, pakowanie, przepakowywanie, przechowywanie lub transport, to w przypadku pszczelarza ustalone wymagania weterynaryjne przy produkcji miodu, czy odnóży pyłkowych albo propolisu dotyczą zarówno warunków podczas pozyskiwania tych produktów jak i miejsc oraz czasu, w których następuje przygotowanie pozyskanych produktów do sprzedaży m.in. poprzez ich konfekcjonowanie, czyli pakowanie w pojemniki lub naczynia detaliczne. Pomieszczenia, w których dokonywane jest miodobranie, czyli odwirowywanie miodu z plastrów zabranych przedtem rodzinom pszczelim albo suszenie i doczyszczanie na wialni obnóży pyłkowych lub rozlewanie i pakowanie oraz prowadzona jest sprzedaż bezpośrednia tych produktów konsumentom końcowym, powinny:

  1. być „skonstruowane w sposób zapewniający przestrzeganie zasad higieny” oraz wyposażone w:
    1. sprzęt i urządzenia zapewniające ochronę przed gromadzeniem się zanieczyszczeń i przestrzeganie zasad higieny,
    2. wentylację wykluczającą powstawanie skroplin na ścianach i sufitach oraz na powierzchni urządzeń,
    3. naturalne lub sztuczne oświetlenie niepowodujące zmiany barw produktów,
    4. bieżącą ciepłą i zimną wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, w ilości wystarczającej do celów produkcyjnych i sanitarnych; lód używany do produkcji lub przechowywania produktów powinien być pozyskany wyłącznie z takiej wody;
  2. być zabezpieczone przed dostępem zwierząt, w szczególności owadów, ptaków i gryzoni;
  3. mieć ściany, posadzki, sufity, drzwi i okna w dobrym stanie technicznym oraz łatwe doczyszczenia i dezynfekcji, okna i drzwi powinny być szczelne.

Ponadto w pomieszczeniach tych winna być zapewniona możliwość zmiany odzieży własnej na odzież roboczą lub ochronną, zmiany obuwia oraz oddzielnego przechowywania odzieży własnej.

Z kolei w pomieszczeniach do prowadzenia sprzedaży bezpośredniej zapewnia się:

  1. wyodrębnione miejsce na sprzęt i środki do czyszczenia i dezynfekcji;
  2. co najmniej jedną umywalkę przeznaczoną do mycia rąk, z ciepłą i zimną wodą, zaopatrzoną w środki do mycia rąk i ich higienicznego suszenia;
  3. toaletę spłukiwaną wodą, której drzwi wejściowe nie otwierają się bezpośrednio do pomieszczenia, w którym znajdują się produkty pochodzenia zwierzęcego, wyposażoną w naturalną lub mechaniczną wentylację, lub
  4. toaletę spłukiwaną wodą, zlokalizowaną w pobliżu miejsca produkcji lub miejsca prowadzenia sprzedaży bezpośredniej oraz wyposażoną w naturalną lub mechaniczną wentylację.

Jak z powyższego wynika w wielu gospodarstwach rolnych i pasiecznych dalsze prowadzenie sprzedaży wyprodukowanych w gospodarstwie produktów wiąże się z koniecznością nieraz dosyć kosztownych działań inwestycyjnych. Warto podkreślić, że ocena prawidłowości zastosowanych rozwiązań leży w kompetencjach powiatowego inspektora weterynarii, stąd - w celu uniknięcia ewentualnych problemów w przyszłości - planując wykonanie niezbędnych prac budowlanych czy adaptacyjnych lepiej jest uzyskać wcześniej pozytywną opinię PIW do projektu w tym zakresie.

W przypadku małych pasiek konieczność podporządkowania się obowiązującym wymogom może pociągać za sobą niewspółmiernie wysokie koszty. Stąd ich właściciele w jednej miejscowości powinni spróbować połączyć swoje siły, aby wspólnie ponieść koszty takiego przedsięwzięcia i potem korzystać na ustalonych zasadach z pomieszczenia do wirowania miodu i rozlewania go do słoików.

Także bezpieczeństwu klientów konsumujących nabywane od producenta żywności produkty służy wymóg posiadania (przez osoby mające kontakt z produktami pochodzenia zwierzęcego przy wykonywaniu czynności związanych ze sprzedażą bezpośrednią) orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy wymagającej kontaktu z żywnością, wydane na podstawie przepisów o chorobach zakaźnych i zakażeniach. Oznacza to, że wszystkie osoby uczestniczące w szeroko rozumianym procesie produkcji a także prowadzące sprzedaż bezpośrednią produktów zwierzęcych mają obowiązek posiadać „Książeczkę zdrowia dla celów sanitarno-epidemiologicznych” z aktualnym potwierdzeniem przez lekarza przemysłowego lub rodzinnego braku przeciwwskazań do pracy przy produkcji żywności.

Ponieważ wymóg ten dotyczy bardzo wielu osób, które dotychczas jemu nie podlegały, warto wskazać poszczególne etapy praktycznego działania w tym zakresie i ich koszty obciążające zainteresowane osoby:

  • nabycie druku „Książeczki zdrowia” w księgarni druków akcydensowych lub w stacji Sanepidu (w olsztyńskiej księgarni cena wynosi obecnie 1 zł),
  • zgłoszenie się do stacji Sanepidu po pojemniki na próbki kału do badań na nosicielstwo i druki zlecające takie badania (w olsztyńskim Sanepidzie cena wynosi obecnie 1,80 zł),
  • przekazanie przez 3 kolejne dni robocze opisanych nazwiskiem i imieniem próbek kału do badań w otrzymanych pojemniczkach wraz z drukami zlecającymi badanie na koszt badanego (w olsztyńskim sanepidzie koszt badań wynosi obecnie 45 zł),
  • zgłoszenie się z wynikiem badania na nosicielstwo do lekarza rodzinnego lub przemysłowego celem wydania przez niego orzeczenia i wpisania go do zakupionej wcześniej Książeczki Zdrowia. Jeżeli lekarz rodzinny dysponuje wystarczającymi informacjami o naszym stanie zdrowia z przeprowadzonych wcześniej badań, to koszt orzeczenia będzie niższy (w olsztyńskiej przychodni przy ul.Wyszyńskiego obowiązuje stawka 20 zł), niż wówczas, gdy zachodzi potrzeba wykonania aktualnych badań w celu wydania orzeczenia. Na zakończenie warto wskazać, że nadzór nad przestrzeganiem także przez pszczelarzy obowiązującego ich prawa należy do powiatowych lekarzy weterynarii i z tytułu uchybień stwierdzonych podczas kontroli dokonywanej w każdym czasie inspektorzy weterynarii mogą nakładać na każdego właściciela pasieki dotkliwe sankcje.

------------

Wobec wielu pytań, jakie w związku z powyższymi regulacjami prawnymi kierowane są przez pszczelarzy do naszego WZP a także do PZP podejmowane są kontakty z przedstawicielami służb weterynaryjnych celem ich wyjaśnienia. Szczegółowa informacja prezentowana będzie na łamach „Pszczelarza Polskiego”.

do góry

opracował dr R. Pałach

powyższy tekst do pobrania w pliku PDF
Wojewódzki Związek Pszczelarzy w Olsztynie. Ul. Kościuszki 14/2, Olsztyn, tel. 089 535 99 29
SpecNET 2006 - 2018